Osteoporose

Osteoporose (botontkalking)

Osteoporose is een veelvoorkomende aandoening waarbij de botten door ontkalking en te snelle afbraak broos worden en makkelijk breken. Ruim 800.0000 mensen hebben te maken met osteoporose. Osteoporose heeft nare gevolgen en vermindert de kwaliteit van het leven. Osteoporose heeft verschillende oorzaken: erfelijke aanleg; bepaalde ziekten zoals een versnelde schildklier-of bijschildklieraandoening; een vroege overgang; het gebruik van bepaalde medicijnen zoals prednison en slechte eet- en leefgewoonten. Met een botmeting kan osteoporose vroegtijdig herkend worden, waardoor behandeling mogelijk wordt. Osteoporose voorkomen is natuurlijk altijd beter.


Gevolgen botontkalking

Gevolg van osteoporose is dat botten makkelijk kunnen breken. Meestal gaat het om fracturen in wervelkolom, pols of heupgewricht. Vooral wervelfracturen zijn moeilijk te herkennen, omdat ze aanvankelijk minder pijn veroorzaken dan andere botbreuken. Bij osteoporosepatiënten kan het optillen van iets zwaars al een ingezakte wervel tot gevolg hebben. Als dit een paar keer gebeurd en de wervelkolom inzakt, kunnen mensen soms wel 20 centimeter ‘krimpen’. Dit is geen normaal verschijnsel bij het ouder worden! Een ingezakte wervelkolom vermindert de kwaliteit van het leven en vergroot bovendien de kans op een heupfractuur en zelfs op overlijden, zo blijkt uit onderzoek.

 

Botmeting

Osteoporose is eigenlijk maar op één manier vast te stellen: door een botdichtheidsmeting (kortweg botmeting) uit te voeren. Een botmeting wordt met een DEXA (Dual Energy X-ray Absorption) gedaan. Dit apparaat maakt een soort röntgenopname van de botten (met een zeer geringe straling) en meet de dichtheid (het kalkgehalte) van de botten. Aan de hand van de botdichtheid kan worden vastgesteld of iemand botontkalking heeft of kan krijgen. De Reumapraktijk heeft een DEXA om botmetingen uit te voeren. Een botmeting duurt ongeveer 20 minuten en kan met de kleding aan gebeuren. Een botmeting is zinvol bij mensen waarbij osteoporose word vermoed op basis van eerdere fracturen, maar ook bij mensen uit de risicogroep. Osteoporose kan al in een zeer vroeg stadium herkend worden. Preventief behandelen is dan mogelijk en de kans op botbreuken kan dan worden verkleind.

 

Behandeling osteoporose

Osteoporose kan met bepaalde medicijnen afgeremd worden. Bij langdurig en consequent gebruik kan verdere ontkalking van de botten worden voorkomen. De medicijnen hebben geen ernstige bijwerkingen. Het gaat om bisfosfonaten ( alendroninezuur, risedronaat), strontiumgranulaat ( Protelos), denosumab (Prolia),synthetisch parathormoon (Forsteo, Proteact) en SERM’s (selective estrogen recepter modulator: Evista) die een remmende werking hebben op de botafbraak, zodat botaanwas kan ontstaan of verdere achteruitgang kan worden voorkomen. Daarnaast werken calciumtabletten, vitamine D en een gezond eet- en leefpatroon ondersteunend aan de behandeling.

Voor ingezakte ruggenwervels bestaan er verschillende behandelingen. Afhankelijk van de ernst van de inzakking zal een behandelplan worden opgesteld. Indien nodig werkt de Reumapraktijk hierin samen met een van de omliggende ziekenhuizen.

 

Voorkomen van osteoporose

Osteoporose kan deels voorkomen worden als het lichaam dagelijks voldoende vitamine D, calcium en beweging krijgt. Vitamine D zit bijvoorbeeld in makreel en haring en wordt door zonlicht op de blote huid aangemaakt. (De zonnebank doet dit niet.) Minimaal een half uur per wandelen of fietsen geeft het lichaam voldoende beweging. Roken, een hoog alcoholgebruik, meer dan 5 koppen koffie per dag, een te hoog zoutgebruik en onnodig lijnen zijn gewoontes die de kans op osteoporose doen toenemen. Osteoporose kan niet altijd voorkomen worden. Bijvoorbeeld wanneer er erfelijke aanleg toe is.


Risicofactoren

Op www.osteoporosestichting.nl staat bij ‘diagnose’ een risicofactorentest. Na invulling geeft deze test in punten aan of er kans bestaat op osteoporose. Bij meer dan 4 punten is het verstandig naar de huisarts te gaan. Het is zeker niet zo dat alleen oudere mensen en vrouwen kans lopen op osteoporose.